Zmiany dotyczące obejmowania praw uczestnictwa asi przez klientów detalicznych
USTAWY Z DNIA 16.08.2023 R. O ZMIANIE NIEKTÓRYCH USTAW
W ZWIĄZKU Z ZAPEWNIENIEM ROZWOJU RYNKU FINANSOWEGO
ORAZ OCHRONY INWESTORÓW NA TYM RYNKU
SPECINVEST spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej zwana: SPECINVEST ZASI), jako zewnętrznie zarządzający następującymi alternatywnymi spółkami inwestycyjnymi (ASI):
- SPECINVEST spółka z ograniczoną odpowiedzialnością BETA Alternatywna Spółka Inwestycyjna spółka komandytowa (dalej zwana: SPECINVEST BETA ASI),
niniejszym informuje, że przepisy ustawy z dnia 16.08.2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (dalej zwanej: Nowelizacją) dokonują istotnych zmian w zakresie działania alternatywnej spółki inwestycyjnej (ASI). Powołana nowelizacja dokonuje m.in. zmian w brzmieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej zwanej: Ustawą o funduszach inwestycyjnych). Opisane zmiany zasadniczo wchodzą w życie z dniem 29 września 2023 r.
Co ważne, zmiany dotyczą również tych ASI, których działalność nie wymaga uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (dalej zwanej: KNF) i może być wykonywana na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI. Odnoszą się one do nowo zakładanych ASI, ale także do ASI już wpisanych do rejestru zarządzających ASI. Oznacza to, że powołane zmiany dotyczą zarówno SPECINVEST ZASI (jako zewnętrznie zarządzającego ASI), jak również zarządzanej ASI, tj. SPECINVEST BETA ASI.
Poniżej przedstawiono omówienie zmian wynikających z nowego brzmienia przepisów Ustawy o funduszach inwestycyjnych:
1) Inwestorem ASI (czyli posiadaczem praw uczestnictwa ASI) będzie mógł być tylko taki podmiot, który spełni kryteria klienta profesjonalnego.
Powyższa zmiana wynika z nowego brzmienia art. 8c ust. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych, zgodnie z którym: „Inwestorem alternatywnej spółki inwestycyjnej jest podmiot, który posiada prawa uczestnictwa alternatywnej spółki inwestycyjnej i spełnia kryteria klienta profesjonalnego. Kryteriów klienta profesjonalnego nie stosuje się w przypadku, gdy alternatywna spółka inwestycyjna uzyskała zezwolenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2015/760.”.
2) Osoba fizyczna może być uznana za klienta profesjonalnego przez zarządzającego ASI (o ile spełni określone warunki ustawowe)
Zgodnie z nowymi przepisami, zarządzający ASI będzie mógł uznać osobę fizyczną za klienta profesjonalnego, jeżeli wartość jej wkładu do ASI będzie nie mniejsza niż równowartość w złotych kwoty 60.000 euro (art. 70k ust. 3 Ustawy o funduszach inwestycyjnych). Środki na wniesienie przez osobę fizyczną wkładu lub udziału nie będą mogły jednak pochodzić z pożyczki, darowizny lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej z ASI, zarządzającym ASI lub jednostką powiązaną z tymi podmiotami w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości (art. 70k ust. 4 Ustawy o funduszach inwestycyjnych). Równowartość w złotych kwoty wyrażonej w euro, o której mowa powyżej, ustala się przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień wniesienia wkładu lub udziału (art. 70k ust. 5 Ustawy o funduszach inwestycyjnych). Powyższych ograniczeń nie będzie stosować się, w przypadku gdy co najmniej 50% praw uczestnictwa ASI posiadać będą instytucjonalni klienci profesjonalni, o których mowa w art. 2 pkt 13a lit. a-m Ustawy o funduszach inwestycyjnych – tacy przykładowo jako: banki, firmy inwestycyjne, czy fundusze inwestycyjne (art. 70k ust. 7 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
WNIOSEK: Każdy nowy wspólnik w SPECINVEST BETA ASI musi spełniać wymogi pozwalające na uznanie go za klienta profesjonalnego. W przypadku osoby fizycznej istotne jest zastrzeżenie, że wartość jej wkładu do ASI będzie nie mniejsza niż równowartość w złotych kwoty 60.000 euro.
3) Wprowadzone zostają ograniczenia przy dokonywaniu czynności prawnej mającej za przedmiot prawa uczestnictwa w ASI
Czynność prawna mająca za przedmiot prawa uczestnictwa w alternatywnej spółce inwestycyjnej, prowadząca do przeniesienia tych praw lub uprawnień z nich wynikających na podmiot inny niż inwestor tej alternatywnej spółki inwestycyjnej oraz zarządzający ASI zarządzający tą alternatywną spółką inwestycyjną wymaga wyrażenia zgody w formie pisemnej przez zarządzającego ASI zarządzającego tą alternatywną spółką inwestycyjną. Zarządzający ASI odmawia wyrażenia zgody, jeżeli po dokonaniu weryfikacji podmiot, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie spełnia warunków pozwalających na jego uznanie za klienta profesjonalnego (z zaznaczeniem, że osoba fizyczna musi spełnić przesłanki dla uznania jej za klienta profesjonalnego, opisane w pkt. 2 powyżej). Czynność prawna dokonana bez wyrażenia zgody przez zarządzającego ASI jest nieważna (art. 70k ust. 6 Ustawy o funduszach inwestycyjnych). Powyższych ograniczeń nie będzie stosować się, w przypadku gdy co najmniej 50% praw uczestnictwa ASI posiadać będą instytucjonalni klienci profesjonalni, o których mowa w art. 2 pkt 13a lit. a-m Ustawy o funduszach inwestycyjnych (art. 70k ust. 7 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
WNIOSEK: Każda transakcja na udziałach w SPECINVEST BETA ASI będzie wymagać pisemnej zgody SPECINVEST ZASI. Dodatkowo, nabywcą może być wyłącznie klient profesjonalny (w przypadku osoby fizycznej istotne jest zastrzeżenie, że wartość jej wkładu do ASI będzie nie mniejsza niż równowartość w złotych kwoty 60.000 euro).
4) Nałożono nowe obowiązki organizacyjne na ASI
Zgodnie ze zmienionymi regulacjami prawnymi:
a) do wniosku o wpis zarządzającego ASI do rejestru zarządzających ASI, konieczne jest załączenie dodatkowo: statutu lub umowy alternatywnej spółki inwestycyjnej, którą wnioskodawca zamierza zarządzać, jak również informacji o inwestorach alternatywnej spółki inwestycyjnej, wartości wniesionych przez nich wkładów, pochodzeniu środków na wniesienie wkładów, a także przeprowadzeniu weryfikacji tych osób jako klientów profesjonalnych (zmiany w art. 70zc ust. 2 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
b) Komisja Nadzoru Finansowego może odmówić wpisu zarządzającego ASI do rejestru zarządzających ASI, w przypadku gdy inwestorzy alternatywnej spółki inwestycyjnej nie spełniają kryteriów klienta profesjonalnego lub środki na wniesienie przez osobę fizyczną wkładu pochodzą z pożyczki, darowizny lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej z alternatywną spółką inwestycyjną, zarządzającym ASI lub jednostką powiązaną z tymi podmiotami w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości (zmiany w art. 70zc ust. 3 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
c) Wpisowi do rejestru zarządzających ASI podlega również numer w Krajowym Rejestrze Sądowym zarządzającego ASI, a w przypadku zewnętrznie zarządzającego ASI – dodatkowo numer każdej zarządzanej przez niego alternatywnej spółki inwestycyjnej (zmiany w art. 70zd ust. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
d) Zewnętrznie zarządzający ASI wpisany do rejestru zarządzających ASI zgłasza do tego rejestru każdą alternatywną spółkę inwestycyjną, którą zamierza zarządzać, przekazując Komisji Nadzoru Finansowego informację o jej firmie (nazwie) i adresie siedziby wraz z opisem jej polityki inwestycyjnej oraz strategii inwestycyjnej albo oświadczeniem, że polityka ta oraz strategia są zgodne z opisem, o którym mowa w art. 70zc ust. 2 pkt 4 lit. b Ustawy o funduszach inwestycyjnych, a także statut lub umowę tej spółki (zmiany w art. 70zd ust. 3 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
e) Komisja Nadzoru Finansowego wykreśla zarządzającego ASI z rejestru zarządzających ASI z urzędu także w przypadku: ogłoszenia upadłości zarządzającego ASI lub otwarcia jego likwidacji; wykreślenia zarządzającego ASI z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; nieuiszczenia opłaty za wpis do rejestru zarządzających ASI, powiększonej o należne odsetki, w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia pisma informującego o wpisie do rejestru zarządzających ASI oraz wysokości związanej z tym opłaty; nieuiszczenia rocznej opłaty na pokrycie kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym, powiększonej o należne odsetki, w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty; nieprzekazania sprawozdania okresowego, w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu na przekazanie tego sprawozdania (zmiany w art. 70zf ust. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
5) ASI działające na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI zobligowane będą do realizacji obowiązków w zakresie tajemnicy zawodowej
ASI działające na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI zobligowane będą do realizacji obowiązków w zakresie tajemnicy zawodowej przewidzianych w dziale XIII Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przekazanie przez zarządzającego ASI informacji stanowiących taką tajemnicę dotyczących zarządzającego ASI lub zarządzanej alternatywnej spółki inwestycyjnej:
a) podmiotom posiadającym prawa uczestnictwa alternatywnej spółki inwestycyjnej;
b) innym podmiotom w związku z:
- podejmowaniem czynności związanych z wprowadzaniem do obrotu lub realizacją polityki inwestycyjnej alternatywnej spółki inwestycyjnej,
- przejęciem zarządzania alternatywną spółką inwestycyjną,
c) podejmowaniem czynności, o których mowa w tytule IV Kodeksu spółek handlowych, dotyczących zarządzającego ASI oraz alternatywnej spółki inwestycyjnej.
6) Ograniczenie możliwości zawierania umowy pożyczki lub innej umowy o podobnym charakterze
ASI nie będzie mogła zawrzeć umowy pożyczki lub innej umowy o podobnym charakterze, dokonywać emisji obligacji lub innych papierów wartościowych, jeżeli udzielającym pożyczkę lub zawierającym inną umowę o podobnym charakterze albo obejmującym lub nabywającym obligacje lub inny papier wartościowy będzie osoba fizyczna. Ograniczenie to nie będzie dotyczyć osoby fizycznej uznanej za klienta profesjonalnego (w trybie opisanym w pkt. 2 powyżej) – (art. 8a ust. 4 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
Umowy, o których mowa powyżej, zawarte przed dniem wejścia w życie Nowelizacji, nie mogą podlegać nowacji ani mieć wydłużanych terminów płatności należnych osobom fizycznym, od dnia wejścia w życie Nowelizacji (art. 56 ust. 3 Nowelizacji).
WNIOSEK: Przed zawarciem przez SPECINVEST BETA ASI umowy pożyczki lub innej umowy o podobnym charakterze z inwestorem – osobą fizyczną, należy upewnić się, czy można ją uznać za klienta profesjonalnego.
7) Stosowanie nowych przepisów do już istniejących ASI
Opisane powyżej zmiany dotyczą również już istniejących ASI. Osoby fizyczne posiadające w dniu wejścia nowych przepisów prawa uczestnictwa ASI, które nie spełniają warunku wymaganego dla uznania ich za klientów profesjonalnych, pozostają nadal inwestorami ASI. Takie osoby fizyczne nie mogą jednak obejmować nowych praw uczestnictwa ASI, w szczególności uczestniczyć w:
a) podwyższeniu wartości nominalnej istniejących udziałów – w spółce z o.o.,
b) obejmowaniu akcji nowej emisji, sprzedaży akcji własnych, podwyższeniu wartości nominalnej akcji – w spółce akcyjnej oraz komandytowo-akcyjnej,
c) zwiększeniu wkładu dotychczasowych komandytariuszy – w spółce komandytowej
– jeżeli wartość nowych wkładów liczonych łącznie z dotychczasowymi wkładami tych osób fizycznych będzie mniejsza niż równowartość w złotych kwoty 60.000 euro oraz o ile nie zostanie dokonana pozytywna ocena osoby fizycznej jako klienta profesjonalnego (w trybie opisanym w pkt. 2 powyżej) – (art. 56 ust. 1-2 Nowelizacji).
WNIOSEK: Gdyby dotychczasowi wspólnicy – osoby fizyczne (posiadające udziały w SPECINVEST BETA ASI) chciały zwiększyć swój udział w ASI, ważne jest zastrzeżenie, że wartość wkładu do ASI będzie nie mniejsza niż równowartość w złotych kwoty 60.000 euro.
8) Obowiązek prowadzenia strony internetowej
Zarządzający ASI prowadzi własną stronę internetową, na której zamieszcza w szczególności informacje oraz ogłoszenia wymagane przez prawo (art. 70a ust. 6 Ustawy o funduszach inwestycyjnych).
Zarządzający ASI, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie nowych przepisów, jest zobligowany do poinformowania inwestorów ASI, w tym przez ogłoszenie na swojej stronie internetowej oraz stronach internetowych ASI, którymi zarządza, o zmianach dotyczących obejmowania praw uczestnictwa ASI przez klientów detalicznych (art. 56 ust. 4 Nowelizacji).
WNIOSEK: SPECINVEST ZASI zapewni prowadzenie strony internetowej, na której zamieszczone będą w szczególności informacje oraz ogłoszenia wymagane przez prawo.